İsmail Topkaya 1 Takipçi | 8 Takip

Okulöncesi Eğitim Programında Yer Alan Psiomotor Alan Analizi

2009-01-14 14:45:00

En son 2006 Eğitim yılında geliştirilerek uygulamaya koyulan “Okulöncesi 36-72 Aylık Çocuklar İçin Eğitim Programı”nda yer alan psikomotor alan ve bu alana ilişkin amaç ve amaca ilişkin kazanımları incelemeden önce, okulöncesi eğitim programında kullanılan kavramlarla ilgili kısa bir açıklama yapmakta yarar vardır.

MEB, TTK Başkanlığınca 2002 yılında uygulamaya konulan Okulöncesi eğitim programının üçüncü bölümünde “36-72 aylık Çocukların Eğitimleri İçin Belirlenen Hedefler ve Bu Hedeflere Ulaşmak İçin Kazanılması Beklenen Davranışlar” şeklinde ifade edilen program içeriğinde gelişim alanları ile ilgili “ Hedef” ve “Kazanılması Beklenen Davranışlar” kavramları kullanılmaktadır.

Bu programdan önce uygulamada olan okulöncesi eğitim programında ise “Hedef” ve “Hedef Davranışlar” kavramları kullanılmaktaydı.

MEB TTK Başkanlığının 2006 yılında yürürlüğe koyduğu “36-72 Aylık Çocuklar İçin Okulöncesi Eğitim Programı”nda ise, gelişim alanlarına yönelik eğitim terminolojisi farklılaşmış hedefin yerini “Amaç”, “Kazanılması Beklenen Davranışlar”ın yerini ise “Kazanımlar” kavramları almıştır.

Bu kavramların değişmesi eğitim anlayışında ve eğitim programlarında olan üstü bir değişim anlamına gelmemelidir. Amaç ve Kazanım kavramlarının daha çok öğrenci-çocuk merkezli bir eğitimin olması gerektiğine ilişkin çağrışımlar uyandırmaktadır.

Okulöncesinde etkinlik temeline dayalı eğitim anlayışı yapılandırmacı öğretim modeline uygun bir anlayışı yansıtmaktadır. Bu bağlamda amaca yönelik etkinlikler sonucu çocukların bireysel özelikler doğrultusunda kazanımlar elde etmesi düşünülmektedir.

Okulöncesi eğitiminde  öğretim ve öğrenme alanına ilişkin planlanan etkinliklerin amaç ve kazanımlarının belirlenmiş olması gerekmektedir. Bir etkinlik süreci sonunda çocuğun her hangi bir gelişim alanı ile ilgili olarak bazı davranışlar edinmiş olması onun bazı kazanımlar elde ettiğini göstermektedir. Kazanım elde edememiş olma yada farklı sayıda ve özellikte kazanım elde etmek mümkündür. Dolayısıyla amaca ilişkin kazanımların önceden planlanmış olsa da, etkinlik süreci sonunda  emin olunamayacak davranış değişiklikleri olarak görmek gerekir.

Okulöncesi eğitim programının içeriğinden ziyada, okulöncesi eğitim uygulamalarının gelişim alanlarına yönelik “etkinlikler” sürecinden oluşması ve bu etkinliklerin farklı içeriklerle örüntülenmesi “kazanım” kavramına uygun düşmektedir.  Ayrıca böylesi bir eğitim anlayışı, bilişsel, beyin temelli  ve hümanistik öğrenme kuramları ile örtüşen çoklu zeka ve yapılandırmacı öğretim yaklaşımlarını yansıtmaktadır.

Okulöncesi eğitim programında yer alan psikomotor alanla ilgili olarak Psikomotor Gelişim Özellikleri aşağıdaki gibidir (MEB, 2006: 19, 20, 22).

 36-48 Aylık Çocuklar İçin;

¨      Çember etrafında döner.

¨      Yuvarlanmakta olan topa tekme atar.

¨      Atılan topu yakalar.

¨      Yerden zıplayan topu yakalar.

¨      Hareket halindeki büyük bir topu ayağı ile durdurur.

¨      Parmak ucunda yürür.

¨      Ritme uygun dans eder.

¨      Plastik çivi tahtasına çivi çakar- söker.

¨      Yuvarlak çizer.

¨      Verilen basit şekilleri makasla keser.

¨      Oyun hamuru gibi yumuşak malzemeleri kullanarak değişik şekiller oluşturur.

¨      Çeşitli malzemelerle baskı yapar.

¨      Sıvıları bir kaptan başka kaba boşaltır.

48-60 Aylık Çocuklar İçin;

¨      Çizgi üzerinde yürür.

¨      Çift ayakla belli bir uzaklığa atlar.

¨      Çift ayakla sıçrar.

¨      Geri geri çift ayakla sıçrar.

¨      Tek ayak üzerinde sıçrar.

¨      Tek ayak üzerinde birkaç saniye durur.

¨      Ayak değiştirerek iner çıkar.

¨      Topu kendisi sıçratıp yakalar.

¨      Bisiklete biner ve bisikletle köşeleri döner.

¨      20 cm yükseklikten atlar.

¨      Topuk ve ayak ucuyla yürür.

¨      Dokuz blokla kule yapar.

¨      Modele bakarak yuvarlak ve kare şeklini çizer.

¨      Çeşitli şekiller çizer ve boyar.

¨      Boncuk, makarna vb. nesneleri ipe dizer.

60-72 Aylık Çocuklar İçin;

¨      Denge tahtasında ileri- geri ve yan yan yürür.

¨      Başlama ve durma komutlarına uyarak tempolu yürür.

¨      Yardımla sekerek yürür.

¨      Topuk ve ayak ucunda geri geri yürür.

¨      Parmak ucunda sıçrar.

¨      Yaklaşık 30 cm yükseklikten atlar.

¨      Ritmik olarak seker.

¨      Tek ayak üzerinde 8-10 sn durur.

¨      Düşmeden 10 kez öne doğru çift ayak sıçrar.

¨      Koşarken yerden bir şey alır.

¨      Kendi başına ip atlar.

¨      Yardımsız bisiklete biner.

¨      Kendi bedeni etrafında döner.

¨      Ayak değiştirerek merdiven iner ve çıkar.

¨      Ritmik hareketler yapar.

¨      Topu yakalayabilmek için ellerinden çok kollarını kullanır.

¨      Orta büyüklükteki topu yerde birden fazla sıçratır.

¨      Bir metre yukarı atılan topu yakalar.

¨      Kendine doğru zıplatılan topu yakalar.

¨      Topu üç metre uzaktaki hedefe doğru atar.

¨      Kağıt üzerine çizilmiş basit şekilleri keser.

¨      Atma ve tutma davranışları gerektiren etkinliklere katılır.

¨      Hamur gibi yumuşak malzemeleri kullanarak iki üç parçadan oluşan şekiller yapar ve bunlardan bir kompozisyon oluşturur.

¨      Baskı ve yapıştırma işlerini yapar.

¨      Yetişkin gibi kalem tutar.

¨      Model gösterildiğinde kağıdı çapraz şekilde katlar.

¨      Modele bakarak daire, üçgen, kare ve dikdörtgen çizer.

¨      Yatay, dikey, eğiri ve eğik çizgiler çizer ve bunların konbinasyonlarını oluşturur.

¨      İşaret parmağı ile diğer elinin parmaklarını sayar.

¨      İsmini kopya eder.

¨      1-5 arası rakamları kopya eder.

¨      Eksik insan resmini tamamlar.

36-72 ay (3-6 yaş) çocuklarının psikomotor gelişim özelliklerinden sonra bu özelliklerin amaç ve kazanımlara dönüştürülmüş planlamalarına bakmak gerekmektedir.

36-72 aylık çocukların eğitimleri için belirlenen eğitim programında amaçlar ve kazanımlar başlığı ile verilen bölümde ilk göze batan olgu, gelişim özelliklerini sıralarken yapılmış olan yaş grubu sınıflamalarının eğitim için planlanan amaç ve kazanımlar açısından yapılmamış olduğudur. Örneğin gelişim alanlarıyla ile ilgili tüm amaç ve kazanımlar “36-72 Aylık Çocukların Eğitimleri İçin Belirlenen Amaç ve Kazanımlar” başlığı altında verilmiştir.

Okulöncesi eğitim programında psikomotor alanla ilgili 5 amaca ilişkin 46 kazanımın yer aldığı görülmektedir. Oysa aynı eğitim programında 36-72 aylık çocukların psikomotor gelişim özellikleri nicel olarak 60 madde ile sıralanmıştır. Söz konusu gelişim özeliklerinin 46 kazanım ile ifade edilmiş olması eğitim programının psikomotor alan içeriğinin öğrenme ürünleri açısından eksik bir görünüm taşımasına neden olmaktadır.

2002 yılı okulöncesi eğitim programında da, psikomotor alanla ilgili 6 hedefe ilişkin 38 kazanılması beklenen davranışın  yer almış olduğunu belirmek gerekir.

2006 Okulöncesi eğitim programında kazanımların artmış olması, bir önceki programın (2002 yılı programı) psikomotor alanla ilgili eksiklerinin biraz daha giderilmiş olduğu anlamında değerlendirilebileceği gibi, yeni programın da geliştirilmesi gerektiğine açık olduğu şeklinde değerlendirilebilir.

Aşağıda okulöncesi eğitim programında “36-72 Aylık Çocukların Psikomotor Alan Eğitimleri İçin Belirlenen Amaçlar ve Kazanımlar” yer almaktadır (MEB, 2006: 25-26).

Amaç 1. Bedensel koordinasyon gerektiren belirli hareketleri yapabilme.

Kazanımlar:

¨      Sözel yönergelere uygun olarak ısınma hareketleri yapar.

¨      Değişik yönlere yuvarlanır.

¨      Değişik yönlere doğru uzanır

¨      Sözel yönergelere uygun olarak yürür.

¨      Sözel yönergelere uygun olarak koşar.

¨      Belirli bir mesafeyi sürünerek gider.

¨      Belirli bir yüksekliğe çıkar.

¨      Belirli bir yüksekliğe tırmanır.

¨      Tırmanılan yükseklikten uygun şekilde iner.

¨      Belirli bir yükseklikten atlar.

¨      Belirli bir engel üzerinden sıçrayarak atlar.

¨      Pedal çevirme hareketini yapar.

¨      Araç kullanarak koordineli ve ritmik hareket yapar.

¨      Atılan nesneleri yakalar

¨      Nesneleri belli bir mesafedeki hedefe atar.

Amaç 2. El ve göz koordinasyonu gerektiren belirli hareketleri yapabilme

Kazanımlar:

¨      Küçük nesneleri toplar.

¨      Nesneleri kaptan kaba boşaltır.

¨      Nesneleri üst üste, yan yana, iç içe dizer.

¨      Nesneleri takar.

¨      Nesneleri çıkarır.

895
0
0
Yorum Yaz